اسد الله معطوفى

651

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

5 - تزئين و آرايش هنرى سنگ‌ها اكثرا بوسيله خطوط يا اشكال مبتدى هندسى هستند . 6 - اكثر قريب به اتفاق سنگ‌هاى قديمى تعلق به عصر صفويه بين سال‌هاى 905 تا 980 ه . ق دارند . 7 - رنگ سنگ‌ها بطور عمده رودخانه‌اى خاكسترى ، سفيد و تعدادى هم قهوه‌اى كم رنگ هستند . 8 - بخشى از سنگ‌ها پراكنده و تعدادى هم بعنوان كاربردهاى فردى مثل سامان ( سرحد ) زمين‌هاى اراضى ، مورد استفاده قرار گرفته‌اند . 9 - سنگ‌ها را به احتمال زياد از حاشيه و بستر رودخانه‌اى كه در غرب روستا و بين قلى آباد و حسين‌آباد قرار گرفته بود برمىداشتند . اين رودخانه پس از 500 سال كه بستر آن لايروبى نشده ، هم‌اكنون جداره كوتاهى دارد كه قطعا در گذشته گود ، پهن و پرآب بوده و جريان آب آن ميتوانسته تخته‌سنگ‌هاى كوچك و بزرگ را غلتانده و به سوى اين روستا به حركت درآورد . 10 - بر روى چندين سنگ مزار ، مخصوصا در گورستان امامزاده عبد الله ، سال فوت متوفى 116 ، 117 و 158 هجرى و متعلق به خاندان « ملك » و « زرگر » آمده كه بطور قطع منظور 1016 ، 1017 و 1058 بوده است . نمونه چنين سنگ‌هائى را بطور منفرد در چند منطقه از جمله دهنه محمدآباد در ناحيه علىآباد كتول هم ميتوان ديد . 11 - پيشينه منطقه قلىآباد را بايد مهد تمدنى دانست كه در گذشته گروه كثيرى در آنجا مىزيستند . وجود قبرستان قديمى يادشده و نيز قبرستانى بنام « سيدپاك » در جنوب شرقى روستا ، صحت اين نظر را تقويت مىكند . 12 - مسئله شاخص و مورد توجه آنكه بر روى تعدادى از سنگ‌هاى قبور ، نام شغل متوفى مثل كفش‌دوز و بقال حك گرديده‌اند . 13 - سنگ مزارهاى گورستان امامزاده عبد الله و گورستان‌هاى قلىآباد اكثرا از نظر متن ، نوع خطوط ، شيوه‌هاى شاخص نگارش و تزئينات ساده هندسى ، شباهت زيادى به هم دارند . قابل ذكر است كه امامزاده در 3 كيلومترى جنوب غربى قلىآباد واقع شده است . 14 - تعدادى از قبور در گورستان امامزاده عبد الله به طمع دسترسى به « گنج » توسط قاچاقچيان وسايل عتيقه تا عمق 4 - 5 مترى حفر شده‌اند .